Kuiperijmuseum Amsterdam

Het Kuiperijmuseum in Amsterdam is een recente uitbreiding van de Molen van Sloten, een poldermolen gelegen aan de Ringvaart van de Haarlemmermeerpolder. In 2020 moest het museum door de economische omstandigheden noodgedwongen haar deuren sluiten. Het gebouw bleek het perfecte ‘schoolhuis’ voor twee private, democratische scholen uit de regio, die beide op zoek waren naar nieuwe huisvesting. In opdracht van de school LIFE! (Learning In a Free Environment) en Stichting Molen van Sloten maakte Serge Schoemaker Architects een ontwerp voor de verbouwing van het museum.

Democratisch onderwijs kenmerkt zich door kleine schoolklassen, individuele begeleiding en leren in eigen tempo. Er zitten op deze scholen veel kinderen die door een combinatie van factoren vastlopen in het reguliere onderwijs. Het zijn kinderen die door dyslexie, hoogbegaafdheid, hooggevoeligheid, adhd, of andere redenen overbelast raken of heel ongelukkig zijn op een gewone school. Het Kuiperijmuseum is een ideale plek om deze kinderen een veilige schoolomgeving te kunnen bieden.

Het museumgebouw heeft de vorm van een traditioneel dijkhuis en bestaat uit drie bouwlagen. Het souterrain is een betonbouw, de daarboven gelegen verdiepingsvloer en dakkap zijn van hout. Er wordt bij de herbestemming ingezet op een contrast in kleur en beleving tussen het souterrain, de parterre en de zolder. Zo kunnen bij bepaalde schoolactiviteiten bewust gekozen worden voor het meer intieme souterrain, of juist de hoge zolder.

De voormalige expositiezaal op de begane grond zal ten behoeve van de functiewijziging worden opgedeeld in kleine groepsruimten. Het ontwerp voorziet in een centrale ontsluiting, waarbij de binnenwanden van de gang zich meanderend om de bestaande houten spanten bewegen. De bestaande draagstructuur van het museum wordt zo in takt gelaten en tegelijkertijd integraal onderdeel van het ontwerp. Bovendien zorgt de meanderende vorm voor een verassend ruimtelijk effect en bredere, functionele zones in de gang.

Het vermijden van aansluitingen tussen de bestaande en nieuwe structuur levert nog een voordeel op: de indeling kan ook weer ongedaan worden gemaakt, zonder teveel sporen achter te laten. Om een snelle realisatie mogelijk te maken, wordt gebruik gemaakt van de kruimelregeling, die voorschrijft dat de functiewijziging na uiterlijk 10 jaar weer ongedaan wordt gemaakt. Daarom zullen de nieuwe binnenwanden worden geproduceerd van demontabele, prefab wandelementen met een milieuvriendelijke vlaskern. Afgewerkt zullen de wanden worden met leemstuc en leemverf, dat tevens bijdraagt aan een gezond binnenklimaat.

De doorlopende raampartijen boven de nieuwe binnenwanden zorgen voor een optimale daglichttoetreding en laten de bestaande houten spanten zoveel mogelijk in het zicht. De vele ramen garanderen licht en lucht in het schoolgebouw evenals een ruimtelijk gevoel, zonder dat de kinderen tijdens de les kunnen worden afgeleid.

 

Locatie: Amsterdam, Nederland
Opdrachtgever: LIFE! / Stichting Molen van Sloten
Jaar: 2021
Status: In ontwikkeling
Team: Serge Schoemaker, Tessa Spoelstra, Ottavia Profumo

Lees meerSluiten